Cyfrowy proces pracy w gabinecie: od skanu do uzupełnienia

Cyfrowy proces pracy w gabinecie składa się z pięciu etapów: skanowania, projektowania (CAD), wytwarzania przez druk lub frezowanie, obróbki końcowej (mycia i utwardzania lub synteryzacji) oraz dopasowania w ustach. Każdy etap wymaga innego sprzętu i materiałów, a gabinet może wykonywać wszystkie etapy samodzielnie (chairside) lub część z nich przekazać pracowni. Poniżej omawiamy kolejno każdy etap i rozwiązania IMMT, które się w nim sprawdzają.

1. Skanowanie: jakość wycisku cyfrowego decyduje o wszystkim

Proces pracy zaczyna się od danych. W gabinecie jest to skaner wewnątrzustny, w pracowni – skaner laboratoryjny, którym digitalizuje się modele gipsowe lub wyciski. Bez względu na to, jak precyzyjne są kolejne etapy, błąd na skanie – niewyraźna granica lub niedokładny zgryz – przechodzi przez cały proces.

• W gabinecie. Linia SHINING 3D Aoralscan – od lekkiego Aoralscan Elf po Aoralscan Elite z fotogrametrią wewnątrzustną do prac implantologicznych na pełnym łuku. Wszystkie modele eksportują otwarte pliki STL, OBJ i PLY. Wszystkie modele znajdą Państwo w kategorii Skanery wewnątrzustne.
• W pracowni. AutoScan-DS-EX Pro według producenta skanuje model jednego łuku w 9,5 s, a zgryz – w 5 s, skanuje również wyciski i artykulator, a zlecenie przenosi do exocad jednym kliknięciem.

Jak porównać wycisk cyfrowy i tradycyjny pod względem czasu, dokładności i ograniczeń, omawiamy w osobnym artykule o wyciskach cyfrowych i tradycyjnych. Kryteria wyboru skanera znajdą Państwo w przewodniku Skaner wewnątrzustny – jak wybrać?

2. Projektowanie (CAD): kto i gdzie modeluje

Na otrzymanym skanie projektuje się uzupełnienie lub inny wyrób: koronę, szynę, szablon chirurgiczny, model. Najważniejsza decyzja na tym etapie – kto będzie projektował.

• Pracownia. Najczęstsza ścieżka: gabinet wysyła skan, technik projektuje we własnym programie CAD (np. exocad) i wykonuje pracę. Gabinet nie potrzebuje umiejętności CAD.
• Gabinet z prostymi modułami. Część oprogramowania ma uproszczone moduły projektowe. Na przykład w programie SHINING 3D AccuWare, w którym przygotowuje się druk na drukarce AccuFab-L4D / L4K, zintegrowano moduły CreSplint, CreIBT, AccuDesign i CreTemp – do szyn, szablonów do pośredniego klejenia zamków ortodontycznych i uzupełnień tymczasowych. Oprogramowanie Aoralscan 3 Wireless według producenta również ma funkcję projektowania koron tymczasowych.
• Gabinet z pełnym programem CAD. Rozwiązanie dla gabinetów, które mają przeszkolonego pracownika i wystarczającą liczbę prac.

Wskazówka: warto zacząć od prostszych wyrobów – modeli, szyn, koron tymczasowych – i dopiero potem przejść do uzupełnień długoterminowych.

3. Wytwarzanie: drukować czy frezować?

Druk i frezowanie nie zastępują się wzajemnie – są przeznaczone do różnych materiałów i wskazań.

Drukarki. SHINING 3D AccuFab-L4D / L4K – drukarka LCD z ekranem o rozdzielczości 4K i obszarem druku 192 × 120 mm; mała wanienka na żywicę jest wygodna przy małych zleceniach w gabinecie. HeyGears UltraCraft A2D-HD – biurkowa drukarka DLP, która według producenta w 20 minut drukuje do pięciu modeli pełnego łuku i automatycznie rozpoznaje włożoną żywicę. Wszystkie drukarki znajdą Państwo w kategorii drukarki 3D, a jak je porównać – w artykule Jak wybrać drukarkę 3D.

Żywice. Do uzupełnień tymczasowych nadaje się SHINING DENT CB11, do długoterminowych koron, licówek, wkładów i mostów do 3 elementów – żywica z wypełniaczem ceramicznym SHINING DENT CB200. Którą żywicę wybrać do jakiego wyrobu, omawiamy w artykule Żywice do druku 3D w stomatologii.

Materiały do frezowania. Do uzupełnień cyrkonowych – dyski cyrkonowe YUCERA, np. wstępnie barwiony wielowarstwowy YUCERA 4D Pro Multilayer, którego według producenta nie trzeba barwić od wewnątrz – po frezowaniu można go od razu synteryzować. Do uzupełnień tymczasowych i protez – dyski PMMA, do podbudów metalowych – dyski CoCr i tytanowe. Pełną ofertę znajdą Państwo w kategorii Dyski CAD/CAM. IMMT, UAB jest oficjalnym przedstawicielem SHINING 3D i YUCERA.

4. Obróbka końcowa: etap najczęściej niedoceniany

Zarówno wydrukowany, jak i wyfrezowany wyrób wyjmuje się z urządzenia jeszcze nieprzygotowany.

• Wydruki – mycie. Niespolimeryzowaną żywicę trzeba usunąć. Służą do tego stacje myjące, np. FabWash, która automatycznie dobiera czas mycia, lub HeyGears UltraCraft Wash, wykorzystująca izopropanol (99 %) lub etanol (95 %).
• Wydruki – utwardzanie końcowe. Dopiero po nim żywica osiąga deklarowane przez producenta właściwości mechaniczne i biokompatybilność. Stosuje się do tego urządzenia do utwardzania, np. FabCure 2 z biblioteką profili materiałowych lub HeyGears UltraCraft AirCure, którego cykl według producenta trwa do 10 minut. Zawsze należy przestrzegać trybu podanego przez producenta żywicy.
• Cyrkon – synteryzacja. Frezowany cyrkon jest w stanie „kredowym” i dopiero po synteryzacji w piecu uzyskuje ostateczną wytrzymałość i kolor. Konstrukcja kurczy się podczas synteryzacji, dlatego ważne jest odpowiednie podparcie, np. kulki do synteryzacji.

Szczegółowo – w artykułach Postprocessing wydruków 3D: mycie i utwardzanie krok po kroku oraz Synteryzacja cyrkonu w pracowni.

5. Dopasowanie: ostatnia kontrola w ustach

Przed osadzeniem sprawdza się szczelność brzeżną, punkty styczne, zgryz i kolor. Drukowane uzupełnienia długoterminowe, zgodnie z zaleceniami producentów, przed oddaniem pacjentowi mogą być obrabiane, polerowane, w razie potrzeby charakteryzowane i glazurowane. Uzupełnienia cyrkonowe glazuruje się lub poleruje w pracowni. Jeśli podczas dopasowania widzą Państwo błąd systematyczny (np. zawsze zbyt mocny kontakt), należy wrócić do parametrów CAD lub kalibracji drukarki, zamiast ręcznie korygować każdą pracę.

Chairside czy pracownia: jak podzielić etapy

Do uzupełnień wykonywanych podczas jednej wizyty SHINING 3D oferuje rozwiązanie kapsułkowe: żywica SHINING DENT CB200 jest dostępna także we wstępnie dozowanych kapsułkach do drukarki Ceramix-Nano, w której koronę drukuje się, utwardza i przygotowuje podczas jednej wizyty.

Najczęstsze błędy przy wdrażaniu cyfrowego procesu pracy

• Zakup sprzętu bez jasno określonego zakresu prac. Najpierw warto zdecydować, które wyroby będą Państwo wykonywać sami, a które przekażą pracowni.
• Oszczędzanie na obróbce końcowej. Niedostatecznie umyte lub utwardzone wydruki nie mają deklarowanych właściwości.
• Brak uzgodnienia formatów plików i parametrów z pracownią. Warto z góry ustalić, w jakim formacie i jakim kanałem będą wymieniane dane.
• Nieplanowanie szkoleń. Każdy etap wymaga osoby odpowiedzialnej i czasu na nabycie umiejętności.

Najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba od razu kupić cały sprzęt?

Nie. Najczęstszy pierwszy krok to skaner wewnątrzustny i współpraca z pracownią. Drukarkę z urządzeniami do mycia i utwardzania zwykle kupuje się później, gdy jest jasne, jakie wyroby opłaca się wykonywać w gabinecie.

Czy w gabinecie można wykonywać korony cyrkonowe?

Technicznie tak, ale wymaga to frezarki, pieca do synteryzacji i doświadczenia. Dla większości gabinetów efektywniej jest przekazywać prace cyrkonowe pracowni, a samodzielnie drukować modele, szyny i prace tymczasowe.

Ile trwa obróbka wydruku?

Zależy to od żywicy i sprzętu. Na przykład według producenta HeyGears mycie w UltraCraft Wash trwa 4–6 minut, a cykl utwardzania w AirCure – do 10 minut. Zawsze należy kierować się instrukcją konkretnej żywicy.

Czy można stosować żywice innych producentów?

Według producenta AccuFab-L4D / L4K obsługuje żywice SHINING DENT oraz certyfikowane materiały innych firm. HeyGears A2D-HD jest zoptymalizowana pod żywice HeyGears UltraPrint. Przed użyciem innej żywicy należy sprawdzić, czy istnieje zatwierdzony profil druku.

Jak wysyłać skany do pracowni?

Skanery Aoralscan eksportują otwarte pliki STL, OBJ i PLY, które można przekazać pracowni. Kanał i format warto uzgodnić z pracownią z wyprzedzeniem.

Podsumowanie

Cyfrowy proces pracy to łańcuch: skanowanie, projektowanie, wytwarzanie, obróbka końcowa i dopasowanie. O jego jakości decyduje najsłabsze ogniwo, dlatego warto planować cały proces, a nie kupować pojedyncze urządzenia. Najlepiej zacząć od tego, co wykonują Państwo najczęściej, i rozbudowywać proces etap po etapie. Chcą Państwo skonsultować, jaka konfiguracja sprawdzi się w Państwa gabinecie lub pracowni? Prosimy o kontakt z IMMT lub telefon pod numer +370 601 00030 – pokażemy sprzęt w działaniu.