Skaner twarzy w stomatologii: do czego służy i jak go używać (MetiSmile, RAYFace)

Skaner twarzy w ciągu kilku sekund tworzy trójwymiarowy model twarzy pacjenta, który można nałożyć na skan wewnątrzustny i obraz z tomografii stożkowej (CBCT), dzięki czemu zęby planuje się z uwzględnieniem twarzy, a nie tylko łuku zębowego. W stomatologii stosuje się go do projektowania uśmiechu, planowania leczenia protetycznego i ortodontycznego oraz komunikacji z pacjentem i pracownią. IMMT oferuje skanery twarzy SHINING 3D MetiSmile, MetiSmile MR oraz Ray RAYFace.

Co daje skanowanie twarzy

Skaner wewnątrzustny dokładnie rejestruje zęby i dziąsła, ale nie mówi nic o tym, jak przyszłe uzupełnienie będzie wyglądać na tle twarzy: gdzie przebiega linia pośrodkowa twarzy, jak warga zakrywa siekacze, jaka jest linia uśmiechu i proporcje twarzy. Zdjęcia pomagają, są jednak dwuwymiarowe i trudno je precyzyjnie nałożyć na model 3D. Skaner twarzy wypełnia tę lukę – lekarz i technik dentystyczny pracują na jednym „wirtualnym pacjencie”, który obejmuje twarz, zęby i w razie potrzeby kość.

• Projektowanie uśmiechu. Kształt, długość i pozycję przyszłych zębów ocenia się w kontekście twarzy pacjenta, a nie w oderwaniu od niej.
• Planowanie oparte na twarzy. Plan rozległych przypadków protetycznych, All-on-X i estetycznych opiera się na punktach orientacyjnych twarzy – linii pośrodkowej, linii źrenic, położeniu warg.
• Komunikacja z pacjentem. Obraz „przed i po” można pokazać już podczas konsultacji, dzięki czemu pacjentowi łatwiej zrozumieć proponowane leczenie.
• Komunikacja z pracownią. Technik otrzymuje nie tylko model, ale i twarz, więc jest mniej zgadywania w kwestii estetyki i mniej powtórnych przymiarek.
• Dokumentacja. Skany twarzy przed leczeniem i po nim pozwalają obiektywnie porównać zmiany.

Jak skan twarzy łączy się z innymi danymi

Wartość skanu twarzy pojawia się wtedy, gdy zostaje on nałożony na inne dane cyfrowe w jednym układzie współrzędnych:

1. Skan wewnątrzustny – łuki zębowe i zgryz uzyskane skanerem wewnątrzustnym.
2. Skan twarzy – pozycja spoczynkowa twarzy i uśmiech.
3. CBCT – informacje o kości i korzeniach dla implantologii i ortodoncji (patrz Radiografia cyfrowa).
4. Ruchy żuchwy – do czynnościowej analizy okluzji, jeśli stosowany jest system rejestracji ruchów.

Według SHINING 3D oprogramowanie MetiSmile automatycznie nakłada skany twarzy na dane wewnątrzustne, a na stronie MetiSmile MR podano również segmentację danych DICOM i automatyczne nałożenie na CBCT. W przypadku Ray RAYFace producent opisuje dwie ścieżki: bez CBCT dane zębowe łączy się z twarzą za pomocą specjalnego scanbody do skanowania twarzy (w ten sposób odtwarza się cyfrowy łuk twarzowy), a z danymi CBCT system włącza się w cały proces diagnostyki i planowania w ortodoncji, implantologii i protetyce.

MetiSmile i MetiSmile MR: co podaje producent

MetiSmile to skaner twarzy SHINING 3D opracowany dla stomatologii. Według producenta dane 3D twarzy uzyskuje się w ok. 10 s z dokładnością do 50 µm; wykorzystywane są trzy kamery danych i kamera tekstur HD 5,0 MP. Skanowanie odbywa się w świetle podczerwonym bez błysków, dzięki czemu nie męczy oczu pacjenta. Skaner działa w trybie ręcznym lub stacjonarnym, a dane eksportuje się w formatach STL, OBJ i PLY. Oprogramowanie obejmuje wizualizację leczenia ortodontycznego (Ortho Simulation), pomiar i porównywanie cech twarzy.

MetiSmile MR dodaje rejestrację trajektorii ruchów żuchwy. W specyfikacji SHINING 3D podano: dokładność 50 µm, kamera danych 1,3 MP, kamera tekstur 5,0 MP, pole widzenia 210 × 270 mm z odległości 500 mm, masa ok. 800 g. Producent wskazuje kompatybilność z exocad – można do niego przenieść również dane trajektorii ruchów.

RAYFace: skanowanie jednym ujęciem

RAYFace wyróżnia się zasadą skanowania: zamiast poruszania się wokół pacjenta twarz rejestrowana jest jednym ujęciem, według producenta – w czasie krótszym niż 0,5 sekundy. To wygodne, gdy chcemy uchwycić naturalny uśmiech – pacjent nie musi długo utrzymywać tego samego wyrazu twarzy. Ray opisuje proces pracy z programem RAYDENT CAD, w którym projektuje się mock-upy licówek; można je wydrukować w 3D i przymierzyć u pacjenta. Do takich prac próbnych nadaje się np. żywica try-in SHINING DENT TN11.

Rejestracja ruchów żuchwy

Gdy planowane jest rozległe leczenie protetyczne lub zmiana wysokości zgryzu, sam zgryz statyczny nie wystarcza. MetiSmile MR rejestruje trajektorię ruchów żuchwy, a SHINING 3D oferuje dodatkowe moduły programowe: analizy trajektorii ruchów, śledzenia ruchów żuchwy i wyznaczania optymalnej relacji szczęk. Producent zaznacza, że moduł optymalnej relacji jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów bez zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego. Dane ruchowe eksportuje się w formatach .jawmotion i .xml. Pełną ofertę z tego obszaru znajdą Państwo w kategorii Analiza ruchów żuchwy.

Dla gabinetów, które chcą mieć jedno stanowisko, SHINING 3D oferuje wózek All-in-one e-motion: łączy on uchwyt skanera wewnątrzustnego, kamerę do skanowania twarzy i monitor 23,8 cala, a skan wewnątrzustny, twarz i ruch żuchwy są rejestrowane w jednym układzie współrzędnych. Wózek jest kompatybilny ze skanerami Aoralscan Elf, Elite, Elite Wireless, Aoralscan 3 i Aoralscan 3 Wireless.

Proces pracy w gabinecie krok po kroku

1. Skan wewnątrzustny – oba łuki i zgryz.
2. Skan twarzy – twarz w spoczynku, szeroki uśmiech, w razie potrzeby skan ze scanbody do skanowania twarzy lub z odciągniętymi wargami, aby program mógł nałożyć zęby.
3. Nałożenie – automatyczne w programie, w razie potrzeby z dodaniem CBCT.
4. Analiza i projekt – projekt uśmiechu, symulacja ortodontyczna, pomiary.
5. Omówienie z pacjentem – wizualizacja „przed i po” podczas konsultacji.
6. Przekazanie do pracowni – otwarte pliki STL, OBJ lub PLY do programu CAD (np. exocad).
7. Praca próbna – wydrukowany w 3D mock-up lub konstrukcja tymczasowa przed uzupełnieniem ostatecznym.

Komu potrzebny jest skaner twarzy

• Gabinetom stomatologii estetycznej – do licówek i korekty uśmiechu, gdy pacjent chce zobaczyć efekt z wyprzedzeniem.
• Gabinetom protetycznym i implantologicznym – do uzupełnień All-on-X i pełnołukowych, gdy pozycję zębów trzeba zaplanować względem twarzy.
• Ortodontom – do wizualizacji leczenia i dokumentowania zmian w obrębie twarzy.
• Pracowniom protetycznym – gdy pracownia wykonuje projekty uśmiechu na zlecenie gabinetów.

Jeśli gabinet wykonuje głównie pojedyncze korony i wypełnienia, skaner twarzy zwykle nie jest inwestycją pierwszej potrzeby – najpierw warto wdrożyć skanowanie wewnątrzustne (patrz Skaner wewnątrzustny – jak wybrać?).

Najczęściej zadawane pytania

Czy skaner twarzy zastępuje zdjęcia?

Nie całkowicie. Zdjęcia kliniczne pozostają ważne dla dokumentacji, ale model 3D twarzy pozwala bezpośrednio nałożyć twarz na model zębów, czego zdjęcie dwuwymiarowe nie umożliwia.

Czy skaner twarzy jest bezpieczny dla oczu pacjenta?

SHINING 3D podaje, że MetiSmile skanuje światłem podczerwonym bez błysków, a Ray – że oświetlenie RAYFace jest bezpieczne dla oczu i skóry. Zawsze należy przestrzegać instrukcji użytkowania producenta.

Czy skan twarzy można wykorzystać w programie exocad?

Tak. Na stronie MetiSmile MR SHINING 3D wskazuje kompatybilność z exocad i innymi programami firm trzecich, a oba modele MetiSmile eksportują dane w formatach STL, OBJ i PLY.

Czym różni się MetiSmile od MetiSmile MR?

MetiSmile MR standardowo ma rejestrację trajektorii ruchów żuchwy. MetiSmile jest przeznaczony do skanowania twarzy i analizy estetycznej, a moduły ruchowe nabywa się do niego oddzielnie.

Czy CBCT jest konieczne?

Nie. Do projektowania uśmiechu i planowania estetycznego wystarczy skan wewnątrzustny i skan twarzy. CBCT jest potrzebne, gdy planuje się implanty lub ocenia korzenie i kość.

Podsumowanie

Skaner twarzy zmienia planowanie stomatologiczne w proces oparty na twarzy: lekarz, technik i pacjent widzą ten sam wynik jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. MetiSmile sprawdza się w skanowaniu twarzy i analizie estetycznej, MetiSmile MR – gdy potrzebne są również ruchy żuchwy, a RAYFace – gdy ważne jest skanowanie jednym ujęciem. Wszystkie modele znajdą Państwo w kategorii Skanery twarzy. Chcą Państwo zobaczyć, jak skan twarzy łączy się z Państwa skanerem wewnątrzustnym? Prosimy o kontakt z IMMT lub telefon pod numer +370 601 00030 – uzgodnimy prezentację.